Με τον όρο βλάβες εγκεφάλου εννοούμε τις μεταβολές που υφίστανται οι εγκεφαλικοί ιστοί. Οι βλάβες εγκεφάλου ανεξάρτητα από την ηλικία στην οποία εμφανίζονται προκαλούν ποικίλα προβλήματα στα άτομα που έχουν διαγνωσθεί με κάποια από αυτές, όπως διαταραχές στη μνήμη, την αντίληψη και την προσοχή αλλά και στην τέλεση ορισμένων κινήσεων. Οι βλάβες εγκεφάλου περιλαμβάνουν οποιονδήποτε τύπο αγγειακής βλάβης, η οποία δεν προέρχεται από κάποιο εξωτερικό παράγοντα ενώ οι τραυματικές βλάβες εγκεφάλου προκύπτουν όταν κάποια εξωτερική δύναμη τραυματίζει το κρανίο και κατ επέκτασιν τον εγκέφαλο.

Βλάβες εγκεφάλου : συχνές αιτίες

Οι συχνότερες αιτίες πρόκλησης εγκεφαλικών βλαβών είναι οι εξής :

  • Κρανιοεγκεφαλικές  βλάβες : προκύπτουν ύστερα από ισχυρό πλήγμα  στο κρανίο και κατά κανόνα προκαλούν διαταραχές της συνείδησης.
  • Εγκεφαλική ανοξία : πρόκειται για έναν τύπο εγκεφαλικής βλάβης που οφείλεται  στη μη επαρκή οξυγόνωση του εγκεφάλου. Η κυριότερη αιτία πρόκλησης της εγκεφαλικής ανοξίας είναι η καρδιακή ανακοπή.
  • Εγκεφαλικό επεισόδιο : συνήθως  προκαλεί θρόμβωση εγκεφαλικών φλεβών και προκύπτει όταν μια περιοχή του εγκεφάλου δεν αιματώνεται σωστά.
  • Όγκοι εγκεφάλου : οι όγκοι εγκεφάλου προκαλούν ιδιαίτερα σοβαρές βλάβες οι οποίες εμποδίζουν την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού.
  • Εγκεφαλίτιδα : οφείλεται στη μόλυνση από έρπη, η οποία επηρεάζει τους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου. Η εγκεφαλίτιδα προκαλεί σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά και στα συναισθήματα του ατόμου.

Τραυματικές βλάβες εγκεφάλου

Οι τραυματικές βλάβες εγκεφάλου αποτελούν μία από τις κυριότερες αιτίες νοητικής αναπηρίας κυρίως σε παιδιά και άτομα νεαρής ηλικίας. Οι βλάβες αυτές προέρχονται από πτώσεις, τροχαία ατυχήματα, βιαιοπραγίες και αθλητικά ατυχήματα. Στη χώρα μας νοσηλεύονται κατά μέσο όρο περίπου 30.000 περιστατικά ατόμων με επίκτητες βλάβες ανά έτος. Οι βλάβες αυτές ποικίλουν σε σοβαρότητα ανάλογα με το εύρος  που καταλαμβάνουν και το σημείο που εντοπίζονται.

Βλάβες  εγκεφάλου : ανεύρυσμα

Με τον όρο ανεύρυσμα εγκεφάλου εννοούμε είτε μία μη αναστρέψιμη διάταση αγγείου είτε τη δημιουργία εξογκώματος σε συγκεκριμένο σημείο του αγγείου όπου παρατηρείται εξασθένιση του τοιχώματός του. Το ανευρύσματα διακρίνονται σε  ατρακτοειδή και σακκοειδή. Τα σακκοειδή  εντοπίζονται στο σημείο διακλάδωσης των αγγείων ενώ τα ατρακτοειδή εντοπίζονται κατά μήκος του τοιχώματος των αγγείων. Το ανεύρυσμα συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, τις περισσότερες φορές εντοπίζεται τυχαία σε κάποια εξέταση επιτελούμενη για διαφορετικό σκοπό.

Βλάβες εγκεφάλου : ρήξη ανευρύσματος

Η ρήξη του ανευρύσματος  προκαλεί αιμορραγία στον εγκέφαλο και εκδηλώνεται με :

  • έντονο πονοκέφαλο
  • ναυτία
  • εμετούς
  • πτώση βλεφάρου
  • απώλεια συνείδησης

Οι παράγοντες που ευνοούν το σχηματισμό ανευρύσματος είναι οι ακόλουθοι :

  • το κάπνισμα
  • η χρήση κοκαϊνης
  • τα τραύματα στο κεφάλι
  • η αρτηριοσκλήρυνση
  • η υπέρταση
  • οι δυσπλασίες των αγγείων
  • οι διάφορες μολύνσεις
  • οι όγκοι εγκεφάλου
  • η γενετική προδιάθεση

Βλάβες εγκεφάλου και η νόσος  Alzheimer

Η ανίατη μέχρι στιγμής νόσος  Alzheimer προκαλεί εκτεταμένες βλάβες εγκεφάλου, οι οποίες ξεκινούν από τον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται με τις αναμνήσεις. Σταδιακά η εύρυθμη επικοινωνία των νευρικών κυττάρων εμποδίζεται, τα εγκεφαλικά κύτταρα εξασθενούν και πεθαίνουν με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του εγκεφάλου η οποία επιφέρει σημαντική έκπτωση στο σύνολο των νοητικών λειτουργιών.

Βλάβες εγκεφάλου και η νόσος του Parkinson

Η νόσος του Parkinson είναι μία από τις πιο συχνές διαταραχές του νευρικού συστήματος η οποία δυστυχώς δεν είναι ιάσιμη. Προκύπτει από τη σταδιακή εκφύλιση των νευρικών κυττάρων  του εγκεφάλου, τα οποία σταματούν να παράγουν ντοπαμίνη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της μυϊκής λειτουργίας. Εκδηλώνεται με τρέμουλο, δυσκαμψία, βραδυκινησία, διαταραχές στη βάδιση και τη στάση αλλά και ψυχικές διαταραχές όπως επιβράδυνση της σκέψης, δυσκολία προσήλωσης και καταθλιπτικές τάσεις.